Ứng dụng của probiotic trong điều trị bệnh Viêm niêm mạc miệng

Viêm niêm mạc miệng là một tác dụng phụ phổ biến của điều trị ung thư. Dẫn tới nhu cầu dinh dưỡng cung cấp cho cơ thể gặp khó khăn từ đó làm giảm trọng lượng cơ thể và giảm chất lượng cuộc sống. Việc thiếu các liệu pháp hiệu quả và các hướng dẫn phòng ngừa viêm niêm mạc miệng dẫn đến việc khó tiên lượng bệnh của bệnh nhân. Sau 60 năm sau, các cơ chế phức tạp nằm dưới cơ chế bệnh sinh viêm niêm mạc đã được phát hiện và vào năm 2007, thuật ngữ viêm niêm mạc đã được sử dụng để mô tả các tổn thương liên quan đến tác dụng gây độc tế bào của hóa chất và/hoặc xạ trị [1].

TẢI FILE PDF TẠI ĐÂY: Ứng dụng của probiotic trong điều trị bệnh Viêm niêm mạc miệng – PDF

Personalized precision probiotics (tạm dịch: Chuẩn hóa men vi sinh cá nhân) là liệu pháp nghiên cứu và sử dụng Probiotics – Men vi sinh (hay còn được gọi là chế phẩm sinh học, chất trợ sinh) để điều trị bệnh hoặc cải thiện sức khỏe. Men vi sinh mang lại nhiều lợi ích sức khỏe như cải thiện tiêu hóa, duy trì sức khỏe và chống lại bệnh tật. Men vi sinh chuẩn xác được cá nhân hóa nghĩa là không sử dụng một công thức chung cho tất cả. Mỗi độ tuổi, giới tính và tình trạng sức khỏe nhất định của mỗi người sẽ cần bổ sung men vi sinh khác nhau về số lượng, chủng loại, nhờ đó nâng cao hiệu quả của men vi sinh. Cơ thể của chúng ta có cơ quan hô hấp và cơ quan tiêu hóa tiếp xúc với môi trường bên ngoài liên tục, từ không khí, thực phẩm, nguồn nước… chính vì vậy mà hệ hô hấp và tiêu hóa dễ bị nhiễm độc, mất cân bằng, dẫn tới bệnh tật.

Chính vì vậy, có một sự thật không thể bàn cãi rằng: Khi hệ vi sinh đường ruột khỏe mạnh, cơ thể của bạn sẽ khỏe mạnh, phòng ngừa được bệnh tật và nâng cao tuổi thọ.

Liên hệ với chúng tôi ngay để thiết kế men vi sinh cá nhân dành riêng cho sức khỏe, thể trạng của bạn: 0937 53 45 45

Ảnh hưởng của viêm niêm mạc miệng tới bệnh nhân

Viêm niêm mạc miệng ảnh hưởng đến toàn bộ đường tiêu hóa và khoang miệng khiến bệnh nhân đau đớn, không ăn uống được, sụt cân và nhiễm trùng tại chỗ. Hơn nữa, những bệnh nhân bị viêm niêm mạc miệng mức độ nặng phải giảm phác đồ hóa trị, điều trị ung thư bị trì hoãn và tiên lượng xấu hơn. Khoảng 30–40% bệnh nhân ung thư được điều trị bằng hóa trị liệu bị viêm niêm mạc, tỷ lệ này tăng lên 60–85% đối với bệnh nhân được ghép tế bào gốc tạo máu và gần 90% đối với bệnh nhân ung thư đầu và cổ được điều trị bằng hóa trị liệu, xạ trị cộng với hóa trị [2] 

Viêm niêm mạc miệng có các triệu chứng bao gồm tiêu chảy, đau bụng, chảy máu, mệt mỏi, suy dinh dưỡng, mất cân bằng điện giải và nhiễm trùng, gây ra các biến chứng có thể đe dọa tính mạng [3]. Hình 1 là một số hình ảnh của bệnh nhân bị viêm niêm mạc miệng, đây là tác dụng phụ khi điều trị ung thư [1].

Hình 1. Một số hình ảnh của viêm niêm mạc miệng của bệnh nhân điều trị ung thư

Một số thử nghiệm tiền lâm sàng và lâm sàng sử dụng probiotic giúp giảm bệnh niêm mạc miệng.

Thuốc hóa trị chống chuyển hóa 5-Fluorouracil (5-FU) là một trong những loại thuốc hóa trị được phổ biến nhất trong điều trị ung thư lâm sàng [4]. Tuy nhiên, hơn 50% bệnh nhân dùng 5-FU bị viêm niêm mạc miệng hoặc đường tiêu hóa. Với sự tiến triển của viêm, loét có thể xảy ra, dẫn đến nhiều phản ứng miễn dịch và quá trình viêm, làm tổn thương niêm mạc nặng hơn [5]. Tuy nhiên, hệ vi sinh vật có thể đóng một vai trò trong sự phát triển của viêm niêm mạc miệng, vì rối loạn vi khuẩn, sự xâm lấn và xâm chiếm niêm mạc miệng được cho là có liên quan đến sinh lý bệnh của viêm niêm mạc miệng [6]. Men vi sinh làm giảm đáng kể tỷ lệ viêm niêm mạc miệng nghiêm trọng ở những bệnh nhân được hóa xạ trị và việc sử dụng men vi sinh có chứa chủng Lactobacilli làm giảm tỷ lệ viêm niêm mạc miệng nặng sau khi điều trị ung thư. Ngoài ra, các bằng chứng tiền lâm sàng đã chỉ ra rằng việc sử dụng men vi sinh bảo tồn cấu trúc niêm mạc ruột, ngăn ngừa tổn thương và giảm các triệu chứng của viêm niêm mạc miệng nói chung [7].

Một số vi khuẩn sống đã chứng minh những dấu hiệu sơ bộ về hiệu quả điều trị viêm niêm mạc ruột do hóa trị liệu và giảm triệu chứng của viêm niêm mạc miệng. Một nghiên cứu đã đánh giá tác động của một loại thuốc supernatants (sN) có nguồn gốc từ vi sinh vật Escherichia coli và Lactobacillus fermentum về khả năng giảm các tổn thương niêm mạc do 5-Fluorouracil (5-FU) gây ra trên chuột [7,8]. Theo đó, một thử nghiệm tích cực nhằm kiểm tra vai trò của Lactobacillus trong việc ngăn ngừa triệu chứng của viêm niêm mạc miệng do irinotecan gây ra [9]. Irinotecan là loại thuốc chủ yếu được sử dụng trong điều trị ung thư trực tràng, nhưng loại thuốc này lại có tác dụng phụ là gây viêm niêm mạc và triệu chửng rõ nhất là tiêu chảy [10]. Trong nghiên cứu này, bước đầu chỉ ra rằng men vi sinh từ Lactobacillus có thể giảm triệu chứng tiêu chảy do Irinotecan gây ra ở bệnh nhân ung thư trực tràng.

Ngoài ra, Lactobacillus reuteri có tác dụng bảo vệ đối với tổn thương niêm mạc miệng do 5-FU gây ra trên chuột [11]. Một nghiên cứu khác trên động vật đã báo cáo rằng Streptococci salaryius có tác dụng phòng ngừa viêm niêm mạc miệng do xạ trị ở chuột bằng cách điều chỉnh hệ vi sinh vật đường miệng và cải thiện tình trạng rối loạn vi khuẩn, có liên quan đến sự phát triển và tiến triển của viêm niêm mạc miệng sau xạ trị [12]. Tóm lại, việc sử dụng men vi sinh có thể ngăn ngừa hoặc giảm thiểu viêm niêm mạc miệng bằng cách giảm phản ứng viêm hoặc oxy hóa, điều chỉnh và cải thiện sự rối loạn của hệ vi sinh vật đường miệng và thúc đẩy bảo vệ tế bào biểu mô. Tuy nhiên, cơ chế cơ bản của các loài hoặc chủng vi khuẩn khác nhau trong việc ngăn ngừa và giảm thiểu viêm niêm mạc miệng có thể khác nhau [6], và tất cả các nghiên cứu được đề cập đều dựa trên mô hình động vật. Do đó, các cơ chế có thể nên được giải thích một cách thận trọng và các nghiên cứu bổ sung tập trung vào con người được đảm bảo.

Trong một đánh giá có hệ thống kiểm tra sự an toàn của men vi sinh ở bệnh nhân ung thư, không có trường hợp tử vong nào có thể do sử dụng chúng [13]. Trong một nghiên cứu được công bố vào năm 2016, việc sử dụng Lactobacillus brevis CD2 đã làm giảm tỷ lệ viêm niêm mạc miệng ở những bệnh nhân bị rối loạn huyết học đang trải qua hóa trị liệu liều cao cộng với ghép tế bào gốc tạo máu [14]. Trong các thử nghiệm bao gồm hơn 350 bệnh nhân ung thư đã sử dụng men vi sinh, không có tác dụng phụ nghiêm trọng nào, chẳng hạn như nhiễm khuẩn huyết hoặc thậm chí tử vong, trực tiếp do việc sử dụng chúng. Tóm lại, việc sử dụng men vi sinh nhìn chung có vẻ an toàn với tỷ lệ tác dụng phụ thấp theo thời gian. Tuy nhiên, ở những bệnh nhân có tình trạng lâm sàng nhất định, chẳng hạn như những người có tình trạng ức chế miễn dịch, nguy cơ có thể xảy ra sau khi sử dụng men vi sinh nên được xem xét cẩn thận để cân bằng lợi ích và tác hại.

Tóm lại, viêm niêm mạc miệng vẫn là một tác dụng phụ chưa được phân tích và đánh giá rộng rãi khi điều trị ung thư. Cần có những nghiên cứu sâu hơn để điều trị viêm niêm mạc miệng cho bệnh nhân ung thư. Các loại men vi sinh đã được chứng minh là có góp phần làm giảm triệu trứng của viêm niêm mạc miệng và không gây bất kì tổn thương nào [15]. Tiềm năng điều trị viêm niêm mạc miệng, giảm các triệu trứng như tiêu chảy, đau đớn, sụt cân, và viêm niêm mạc nói chung bằng các loại men vi sinh là rất lớn, có tiềm năng nghiên cứu và phát triển nhiều trong tương lai.

Tài liệu tham khảo:

1. Pulito, Claudio, Antonio Cristaudo, Caterina La Porta, Stefano Zapperi, Giovanni Blandino, Aldo Morrone, and Sabrina Strano. “Oral mucositis: the hidden side of cancer therapy.” Journal of experimental & clinical cancer research 39 (2020): 1-15.
2. Chansky, Kari, Jacqueline Benedetti, and John S. Macdonald. “Differences in toxicity between men and women treated with 5‐fluorouracil therapy for colorectal carcinoma.” Cancer: Interdisciplinary International Journal of the American Cancer Society 103, no. 6 (2005): 1165-1171.
3. Sonis, Stephen T. “The pathobiology of mucositis.” Nature Reviews Cancer 4, no. 4 (2004): 277-284.
4. Fata, Farid, Ilan G. Ron, Nancy Kemeny, Eileen O’Reilly, David Klimstra, and David P. Kelsen. “5‐Fluorouracil‐induced small bowel toxicity in patients with colorectal carcinoma.” Cancer: Interdisciplinary International Journal of the American Cancer Society 86, no. 7 (1999): 1129-1134.
5. Villa, A., and S. T. Sonis. “Mucositis: pathobiology and management. 159–164.” (2015).
6. Sonis, Stephen T. “The chicken or the egg? Changes in oral microbiota as cause or consequence of mucositis during radiation therapy.” EBioMedicine 18 (2017): 7-8.
7. Prisciandaro, Luca D., Mark S. Geier, Ross N. Butler, Adrian G. Cummins, and Gordon S. Howarth. “Probiotic factors partially improve parameters of 5-fluorouracil-induced intestinal mucositis in rats.” Cancer Biology & Therapy 11, no. 7 (2011): 671-677.
8. Mauger, Chad A., Ross N. Butler, Mark S. Geier, Katie L. Tooley, and Gordon S. Howarth. “Probiotic effects on 5-fluorouracil-induced mucositis assessed by the sucrose breath test in rats.” Digestive diseases and sciences 52 (2007): 612-619.
9. Mego, Michal, Jozef Chovanec, Iveta Vochyanova-Andrezalova, Peter Konkolovsky, Milada Mikulova, Maria Reckova, Vera Miskovska et al. “Prevention of irinotecan induced diarrhea by probiotics: a randomized double blind, placebo-controlled pilot study.” Complementary therapies in medicine 23, no. 3 (2015): 356-362.
10. Michael, Michael, MaryAnne Brittain, Jane Nagai, Ronald Feld, David Hedley, Amit Oza, Lillian Siu, and Malcolm J. Moore. “Phase II study of activated charcoal to prevent irinotecan-induced diarrhea.” Journal of Clinical Oncology 22, no. 21 (2004): 4410-4417.
11. Gupta, Nitasha, Joao Ferreira, Catherine Hsu Ling Hong, and Kai Soo Tan. “Lactobacillus reuteri DSM 17938 and ATCC PTA 5289 ameliorates chemotherapy-induced oral mucositis.” Scientific Reports 10, no. 1 (2020): 1-11.
12. Wang, Yan, Jiatong Li, Haonan Zhang, Xin Zheng, Jiantao Wang, Xiaoyue Jia, Xian Peng et al. “Probiotic Streptococcus salivarius K12 alleviates radiation-induced oral mucositis in mice.” Frontiers in Immunology 12 (2021): 684824.
13. Hassan, Hadeel, Menie Rompola, A. W. Glaser, Sally E. Kinsey, and R. S. Phillips. “Systematic review and meta-analysis investigating the efficacy and safety of probiotics in people with cancer.” Supportive care in cancer 26 (2018): 2503-2509.
14. Sharma, Atul, T. V. S. V. G. K. Tilak, Sameer Bakhshi, Vinod Raina, Lalit Kumar, SurendraPal Chaudhary, RanjitKumar Sahoo, Ritu Gupta, and Sanjay Thulkar. “Lactobacillus brevis CD2 lozenges prevent oral mucositis in patients undergoing high dose chemotherapy followed by haematopoietic stem cell transplantation.” Esmo Open 1, no. 6 (2016): e000138.
15. Batista, Viviane Lima, Tales Fernando Da Silva, Luís Cláudio Lima de Jesus, Nina Dias Coelho-Rocha, Fernanda Alvarenga Lima Barroso, Laisa Macedo Tavares, Vasco Azevedo, Pamela Mancha-Agresti, and Mariana Martins Drumond. “Probiotics, prebiotics, synbiotics, and paraprobiotics as a therapeutic alternative for intestinal mucositis.” Frontiers in Microbiology 11 (2020): 544490.