Men vi sinh (probiotic) trong điều trị bệnh dị ứng

Men vi sinh (Probiotic) được tạo thành từ vi sinh vật hay quần thể vi khuẩn sống cụ thể nhằm mang lại lợi ích sức khỏe hay tăng cường hoạt động miễn dịch cho vật chủ. Các thành phần chủng và tổ hợp vi sinh vật khác nhau ở đường ruột được cho là có ảnh hưởng đến nguy cơ phát triển các bệnh dị ứng [1]. Tỷ lệ dị ứng trên toàn cầu ngày càng tăng đánh dấu một mối lo ngại về sức khỏe cộng đồng, đặc biệt đối với trẻ em và những người sống trong môi trường đô thị. Dị ứng là một phản ứng quá mẫn bắt đầu bởi các cơ chế miễn dịch thông qua các tiếp xúc trung gian là chất gây dị ứng (kháng nguyên gây dị ứng) [2]. Những dị ứng như vậy thường được chia thành hai nhóm là trung gian kháng thể hoặc qua trung gian tế bào [1]. Tác dụng của probiotics hoặc prebiotic làm kích thích chọn lọc một số lượng vi khuẩn có lợi đã được đánh giá trong các nghiên cứu điều trị dị ứng [3,4]. Tuy nhiên trong thời đại hiện nay vẫn chưa có đủ bằng chứng để chính thức khuyến khích sử dụng probiotics trong phòng ngừa các bệnh dị ứng hoặc tình trạng dị ứng nào ở trẻ em [5].

TẢI FILE PDF TẠI ĐÂY: Probiotics trong điều trị bệnh dị ứng – PDF

Ngày nay, khoảng 1 tỷ người trên toàn thế giới bị dị ứng và những con số này được ước tính sẽ tăng lên 4 tỷ trong 30–40 năm tới [6]. Mặc dù không có yếu tố nguy cơ quyết định nào được xác định, nhưng có thể là các yếu tố môi trường, chẳng hạn như hút thuốc lá, ô nhiễm không khí và tiếp xúc với chất gây dị ứng được coi là lời giải thích cho những thay đổi quan sát được về tỷ lệ mắc bệnh [7,8]. Giảm tiếp xúc với vi sinh vật, thay đổi chế độ ăn hoặc tăng sử dụng kháng sinh cũng có thể là yếu tố quyết định làm tăng tỷ lệ dị ứng [9]. Ở người bệnh dị ứng bộc phát khi hệ miễn dịch tạo ra các kháng thể immunoglobulin E (IgE) để đáp ứng với việc tiếp xúc thông thường với các chất gây dị ứng (thường là protein) và phát triển các triệu chứng điển hình như hen suyễn, viêm mũi họng và chàm/viêm da. Tuy nhiên, không phải tất cả các trường hợp đều do cơ chế IgE. Các cơ chế dẫn đến việc gia tăng tỷ lệ mắc bệnh chưa được hiểu đầy đủ có vài ý kiến được biết là có liên quan đến các yếu tố di truyền cũng như các tương tác phức tạp giữa vật chủ và việc tiếp xúc với chất gây dị ứng cũng như các kích thích môi trường khác như hệ vi sinh vật đường ruột và tác nhân lây nhiễm [1].

Personalized precision probiotics (tạm dịch: Chuẩn hóa men vi sinh cá nhân) là liệu pháp nghiên cứu và sử dụng Probiotics – Men vi sinh (hay còn được gọi là chế phẩm sinh học, chất trợ sinh) để điều trị bệnh hoặc cải thiện sức khỏe. Men vi sinh mang lại nhiều lợi ích sức khỏe như cải thiện tiêu hóa, duy trì sức khỏe và chống lại bệnh tật. Men vi sinh chuẩn xác được cá nhân hóa nghĩa là không sử dụng một công thức chung cho tất cả. Mỗi độ tuổi, giới tính và tình trạng sức khỏe nhất định của mỗi người sẽ cần bổ sung men vi sinh khác nhau về số lượng, chủng loại, nhờ đó nâng cao hiệu quả của men vi sinh. Cơ thể của chúng ta có cơ quan hô hấp và cơ quan tiêu hóa tiếp xúc với môi trường bên ngoài liên tục, từ không khí, thực phẩm, nguồn nước… chính vì vậy mà hệ hô hấp và tiêu hóa dễ bị nhiễm độc, mất cân bằng, dẫn tới bệnh tật.

Chính vì vậy, có một sự thật không thể bàn cãi rằng: Khi hệ vi sinh đường ruột khỏe mạnh, cơ thể của bạn sẽ khỏe mạnh, phòng ngừa được bệnh tật và nâng cao tuổi thọ.

Liên hệ với chúng tôi ngay để thiết kế men vi sinh cá nhân dành riêng cho sức khỏe, thể trạng của bạn: 0937 53 45 45

Điều trị dị ứng bằng các phương pháp truyền thống và tây y.

Thông thường, các cơ sở y tế thường cho bệnh nhân sử dụng các loại thuốc liên quan tác động trực tiếp vào cơ chế gây bệnh của cơ thể bao gồm steroid, thuốc kháng leukotriene, thuốc kháng histamin, thuốc giãn phế quản và gần đây nhất là ức chế kháng thể IgE. Hay gần đây thuốc khẩn cấp được gọi là ống tiêm tự động adrenaline, chẳng hạn như EpiPen hay được sử dụng cho các phản ứng dị ứng nghiêm trọng. Tuy nhiên, khi sử dụng các loại thuốc này các bệnh nhân thường gặp phải các vấn đề về mệt mỏi, buồn nôn, khô miệng, mắt mờ, ảnh hưởng đến chức năng bài tiết … đưa đến kết luận tất cả các loại thuốc này vẫn còn những tồn tại nhất định như tác dụng phụ, hiệu quả và chi phí. 

Để tránh tác dụng phụ từ các thành phần hóa sinh một số nhà nghiên cứu đã đề xuất thử nghiệm phương pháp sử dụng thảo dược và châm cứu để điều hòa miễn dịch của bệnh. Nhiều nghiên cứu đã tập trung vào việc khám phá khả năng của các phương pháp trị liệu bổ sung này để điều trị các bệnh miễn dịch. Vào năm 2015, Bi-Fong Lin cùng các cộng sự đã đưa ra các bằng chứng với các chiết xuất lấy từ thảo dược làm tăng cường các hoạt động chống viêm, kích thích miễn dịch trong việc điều trị bệnh về hen suyễn cùng với những bằng chứng khác về những thành phần được chiết xuất thảo dược có tác dụng làm giảm viêm đường hô hấp. Tuy nhiên, các triệu chứng hen suyễn dị ứng không cải thiện đáng kể trên đối tượng thử nghiệm sau khi điều trị [10]. Những phương pháp sử dụng thuốc và thảo dược này cần nghiên cứu nhiều hơn để xác định các hợp chất mới và phương pháp điều trị.

Hình 1: Các phương pháp điều trị dị ứng bằng thuốc

(https://www.verywellhealth.com/winter-allergies-5215209)

Mối liên quan giữa dị ứng và hệ vi sinh vật

Dị ứng xảy ra do nhiều yếu tố nhưng việc thay đổi hệ vi sinh đường ruột và chế độ ăn uống có lẽ là yếu tố quan trọng nhất. Chúng ta đều biết ruột chứa phần lớn hệ thống miễn dịch nên bất kỳ rối loạn chức năng đường ruột nào cũng có thể dẫn đến các triệu chứng bệnh của cơ thể. Việc tiếp xúc với vi sinh vật sớm làm thay đổi cân bằng các cytokine của tế bào T trợ giúp cụ thể là hai loại Th1/Th2, tăng phản ứng của Th1. Khi mới sinh, hệ thống miễn dịch của trẻ chưa phát triển đầy đủ và có xu hướng sử dụng Th2 để ngăn chặn sự đào thải trong tử cung . Tuy nhiên, Th2 dẫn đến việc kích thích sản xuất IgE làm tăng nguy cơ phản ứng dị ứng. Tiếp xúc vi sinh vật khi còn bé làm đảo ngược tác dụng của Th2, kích thích Th1 và kích thích hoạt động tế bào Th3. Theo cách này sẽ dẫn đến việc sản xuất IgA bởi các tế bào B. IgA góp phần loại trừ chất gây dị ứng và do đó sẽ làm giảm sự tiếp xúc của hệ thống miễn dịch với các kháng nguyên. Cytokine tạo ra bởi Th1 cũng làm giảm viêm và kích thích khả năng dung nạp đối với các kháng nguyên thông thường.[1] Như vậy, các rối loạn dị ứng có liên quan đến sự thay đổi cân bằng cytokine Th1/Th2 dẫn đến kích hoạt cytokine Th2 và đồng thời giải phóng interleukin-4 (IL-4), IL-5 và IL-13 giống như sản xuất IgE. 

Hình 2: Cơ chế gây dị ứng bởi các tế bào miễn dịch [14]

Probiotics làm thay đổi môi trường đường ruột, tăng khả năng bảo vệ cơ thể trước vi sinh vật có hại và bài tiết các cytokine đồng thời có thể điều hòa các thụ thể họ Toll và các proteoglycan đường ruột làm kích hoạt các tế bào đuôi gai và tế bào Th1. Kết quả là làm cho Th2 bị ngăn chặn. Các chủng vi khuẩn thuộc họ Lactobacillus thường hay được nghiên cứu trong probiotics, chúng sở hữu một vài đặc tính như có thể bám vào biểu mô ruột để ngăn sự xâm nhập của mầm bệnh, tăng sự cạnh tranh với các loài có hại và tiết ra các chất để ức hoặc tiêu diệt mầm bệnh. Chủng L. casei Shirota được dùng như một tác nhân sinh học để kích thích phản ứng miễn dịch và ngăn ngừa nhiễm trùng do vi khuẩn đường ruột, Lactobacillus GG cũng được sử dụng như một loại vắc-xin uống hiệu quả đối với vi-rút rota. Một số thử nghiệm invitro trên động vật và người cho tác dụng của probiotics đối với các bệnh dị ứng. Khi Lactobacillus GG được dùng cho những bà mẹ mang thai có tiền sử gia đình mắc bệnh chàm, viêm mũi dị ứng hoặc hen suyễn và cho trẻ trong 6 tháng đầu, tần suất phát triển viêm da dị ứng ở trẻ sơ sinh là giảm trong 2 năm, 4 năm và 7 năm lần lượt là 50%, 44% và 36% [1]. Vào năm 2017, một thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng được báo cáo trên bệnh nhân nhi bị viêm mũi dị ứng thời tiết kèm hen suyễn điều trị kèm dùng probiotics đã cải thiện đáng kể các triệu chứng dị ứng trong khi nhóm dùng giả dược có các triệu chứng dị ứng và chất lượng cuộc sống xấu đi đáng kể. [11] Trong một thử nghiệm lâm sàng, những người tham gia tiêu thụ sữa chua có bổ sung men vi sinh đã có sự ức chế phân tử gây viêm và các tế bào miễn dịch liên quan đến bạch cầu ái toan cùng với sự cải thiện đáng kể các triệu chứng dị ứng mắt (nhưng không phải các triệu chứng ở mũi hoặc họng) [11].

Cơ chế của probiotic đối với bệnh dị ứng

Các báo cáo về việc sử dụng probiotics trong việc làm giảm hoặc điều trị các bệnh khác cũng đã được báo cáo rất nhiều. Giovannini và cộng sự [12] tiết lộ rằng L. casei làm giảm số đợt viêm mũi ở 64 trẻ mẫu giáo bị viêm mũi dị ứng trong một số trường hợp. Đối với hen suyễn, L. casei mang lại kết quả không mấy thay đổi trong tình trạng bệnh và chỉ có kết quả tích cực ở những trẻ bị viêm mũi dị ứng. Đối với các bệnh liên quan đến dị ứng thực phẩm probiotics được tìm thấy có khả năng duy trì tính toàn vẹn của hàng rào biểu mô ruột, ức chế phản ứng gây viêm và tạo các IgA trong các phản ứng miễn dịch . [1] Ngay sau thử nghiệm này Hol và cộng sự cũng đưa ra báo cáo probiotics không làm cải thiện khả năng dung nạp với 119 trẻ bị dị ứng sữa bò [13]. Một số khác cũng thực hiện nghiên cứu trên trẻ em bị dị ứng đậu phộng, trứng, sữa điều trị bằng probiotics trong 3 tháng cũng không có kết quả khả quan. Một Ủy ban về dị ứng thực phẩm (World Allergy Organization Special Committee on Food Allergy and Nutrition) đã có kết luận rằng probiotics không có vai trò thiết lập trong việc ngăn ngừa hoặc điều trị dị ứng [12]. Các kết quả khác nhau này từ các nghiên cứu về hiệu quả của probiotics trong phòng ngừa và điều trị dị ứng có thể là do sự khác về chủng, thời gian điều trị và liều lượng sử dụng. Sự khác biệt này còn dựa và các yếu tố vật chủ, môi trường, hệ vi sinh vật mỗi vật chủ, chế độ ăn uống của bệnh nhân với các chất prebiotic và điều trị bằng kháng sinh. 

Cuối cùng, probiotics có thể có vai trò tiềm năng trong việc phòng ngừa và điều trị các bệnh dị ứng, nhưng các nghiên cứu cho đến thời điểm hiện tại cần được tìm hiểu thêm, xây dựng hệ thống, và cần có những báo cáo chi tiết. Các nghiên cứu trong tương lai cần thực hiện để hiểu rõ hơn và hoàn thiện cơ sở hiểu biết hiện tại nhằm sử dụng tiềm năng probiotics trong dị ứng.

Nguồn tham khảo:

1. Tang, R.B., Chang, J.K. and Chen, H.L., 2015. Can probiotics be used to treat allergic diseases?. Journal of the Chinese Medical Association, 78(3), pp.154-157.
2. Johansson, S.G.O., Bieber, T., Dahl, R., Friedmann, P.S., Lanier, B.Q., Lockey, R.F., Motala, C., Martell, J.A.O., Platts-Mills, T.A., Ring, J. and Thien, F., 2004. Revised nomenclature for allergy for global use: Report of the Nomenclature Review Committee of the World Allergy Organization, October 2003. Journal of allergy and clinical immunology, 113(5), pp.832-836.
3. Tang, M.L., Lahtinen, S.J. and Boyle, R.J., 2010. Probiotics and prebiotics: clinical effects in allergic disease. Current opinion in pediatrics, 22(5), pp.626-634.
4. Nowak-Węgrzyn, A. and Muraro, A., 2011. Food allergy therapy: is a cure within reach?. Pediatric Clinics, 58(2), pp.511-530.
5. Yao, T.C., Chang, C.J., Hsu, Y.H. and Huang, J.L., 2010. Probiotics for allergic diseases: realities and myths. Pediatric allergy and immunology, 21(6), pp.900-919.
6. Spacova, I., Ceuppens, J.L., Seys, S.F., Petrova, M.I. and Lebeer, S., 2018. Probiotics against airway allergy: host factors to consider. Disease models & mechanisms, 11(7), p.dmm034314.
7. Liu, M.Y., Yang, Z.Y., Dai, W.K., Huang, J.Q., Li, Y.H., Zhang, J., Qiu, C.Z., Wei, C., Zhou, Q., Sun, X. and Feng, X., 2017. Protective effect of Bifidobacterium infantis CGMCC313-2 on ovalbumin-induced airway asthma and β-lactoglobulin-induced intestinal food allergy mouse models. World Journal of Gastroenterology, 23(12), p.2149.
8. 8.Strachan, D.P., 1989. Hay fever, hygiene, and household size. BMJ: British Medical Journal, 299(6710), p.1259.

9. Joyce, E.Y. and Miller, R.L., 2016. Got milk? Understanding the farm milk effect in allergy and asthma prevention. Journal of Allergy and Clinical Immunology, 137(6), pp.1707-1708.
10. Lopez-Santamarina, A., Gonzalez, E.G., Lamas, A., Mondragon, A.D.C., Regal, P. and Miranda, J.M., 2021. Probiotics as a possible strategy for the prevention and treatment of allergies. A narrative review. Foods, 10(4), p.701.
11. Miraglia Del Giudice, M., Indolfi, C., Capasso, M., Maiello, N., Decimo, F. and Ciprandi, G., 2017. Bifidobacterium mixture (B longum BB536, B infantis M-63, B breve M-16V) treatment in children with seasonal allergic rhinitis and intermittent asthma. Italian journal of pediatrics, 43(1), pp.1-6.
12. Giovannini, M., Agostoni, C., Riva, E., Salvini, F., Ruscitto, A., Zuccotti, G.V. and Radaelli, G., 2007. A randomized prospective double blind controlled trial on effects of long-term consumption of fermented milk containing Lactobacillus casei in pre-school children with allergic asthma and/or rhinitis. Pediatric research, 62(2), pp.215-220.
13. 13.Hol, J., van Leer, E.H., Schuurman, B.E.E., de Ruiter, L.F., Samsom, J.N., Hop, W., Neijens, H.J., de Jongste, J.C. and Nieuwenhuis, E.E., 2008. The acquisition of tolerance toward cow’s milk through probiotic supplementation: a randomized, controlled trial. Journal of Allergy and Clinical Immunology, 121(6), pp.1448-1454.
14. 14. GONZALEZ-DE-OLANO, D.; ÁLVAREZ-TWOSE, I. Mast cells as key players in allergy and inflammation. Journal of Investigational Allergology & Clinical Immunology, 2018, 28.6: 365-378.