Ứng dụng của Probiotic trong điều trị bệnh tiêu chảy cấp

Tiêu chảy được coi là một trong những rối loạn đường tiêu hoá phổ biến nhất. Theo báo cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), tiêu chảy là nguyên nhân thứ hai gây tử vong ở trẻ em dưới 5 tuổi, cướp đi sinh mạng của khoảng 1,5 triệu trẻ em mỗi năm. Tiêu chảy được đặc trưng bởi việc đại tiện ba lần phân lỏng trở lên mỗi ngày [1]. Tiêu chảy có thể coi là triệu chứng của bệnh nhiễm trùng đường tiêu hoá do nhiều loại sinh vật như virus, vi khuẩn, ký sinh trùng gây ra. Hầu hết tiêu chảy tự khỏi mà không cần dung kháng sinh [2]. Bất kể nguyên nhân, tiêu chảy được điều trị chủ yếu bằng phương pháp bù lại lượng chất lỏng đã mất để phục hồi phần dinh dưỡng đã mất và làm giảm thời gian tiêu chảy. Mặc dù bù dịch làm giảm nguy cơ mất nước và tử vong nhưng không có tác dụng rút ngắn thời gian tiêu chảy và nôn.

TẢI FILE PDF TẠI ĐÂY: Ứng dụng của probiotic trong điều trị bệnh tiêu chảy cấp – PDF

Probiotic được cho là có tác dụng phòng ngừa cũng như chữa bệnh đối với một số loại tiêu chảy do các nguyên nhân khác nhau. Probiotic thường được gọi là các “vi khuẩn tốt” có thể mang lại nhiều lợi ích cho sức khoẻ khi được sử dụng. Việc sử dụng các vi sinh vật Probiotic để phòng ngừa hoặc điều trị rối loạn tiêu hoá là một phương pháp phổ biến [2].

Personalized precision probiotics (tạm dịch: Chuẩn hóa men vi sinh cá nhân) là liệu pháp nghiên cứu và sử dụng Probiotics – Men vi sinh (hay còn được gọi là chế phẩm sinh học, chất trợ sinh) để điều trị bệnh hoặc cải thiện sức khỏe. Men vi sinh mang lại nhiều lợi ích sức khỏe như cải thiện tiêu hóa, duy trì sức khỏe và chống lại bệnh tật. Men vi sinh chuẩn xác được cá nhân hóa nghĩa là không sử dụng một công thức chung cho tất cả. Mỗi độ tuổi, giới tính và tình trạng sức khỏe nhất định của mỗi người sẽ cần bổ sung men vi sinh khác nhau về số lượng, chủng loại, nhờ đó nâng cao hiệu quả của men vi sinh. Cơ thể của chúng ta có cơ quan hô hấp và cơ quan tiêu hóa tiếp xúc với môi trường bên ngoài liên tục, từ không khí, thực phẩm, nguồn nước… chính vì vậy mà hệ hô hấp và tiêu hóa dễ bị nhiễm độc, mất cân bằng, dẫn tới bệnh tật.

Chính vì vậy, có một sự thật không thể bàn cãi rằng: Khi hệ vi sinh đường ruột khỏe mạnh, cơ thể của bạn sẽ khỏe mạnh, phòng ngừa được bệnh tật và nâng cao tuổi thọ.

Liên hệ với chúng tôi ngay để thiết kế men vi sinh cá nhân dành riêng cho sức khỏe, thể trạng của bạn: 0937 53 45 45

Mối quan hệ giữa vi sinh vật trong cơ thể và tiêu chảy

Vi sinh vật đường ruột (microbiota) là một hệ thống các vi sinh vật sống trong đường ruột của con người và động vật (Hình 1), có vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khoẻ và chức năng của hệ tiêu hoá [2]. Một số loại vi khuẩn trong đường ruột còn có tác dụng chống lại sự phát triển của các vi khuẩn gây bệnh.

Mối liên hện giữa vi sinh vật đường ruột và bệnh tiêu chảy được xem là một vấn đề nghiên cứu quan trọng trong y học. Các nghiên cứu chỉ ra rằng sự thay đổi cấu trúc và hoạt động của vi sinh vật đường ruột có góp phần vào sự phát triển của bệnh tiêu chảy. Ví dụ, một số nghiên cứu cho thấy rằng vi khuẩn Clostridium difficile có thể phát triển mạnh mẽ trong trường hợp vi sinh vật đưởng ruột suy giảm sau khi bệnh nhân sử dụng kháng sinh [3]. Sự phát triển của chủng vi khuẩn này gây ra tiêu chảy nặng và nguy hiểm. Việc sử dụng probiotic giúp duy trì cân bằng và đa dạng của vi sinh vật đường ruột là yếu tố rất quan trọng để ngăn ngừa và điều trị tiêu chảy

Hình 1: Mối quan hệ giữa vi sinh vật trong cơ thể và tiêu chảy

Điều trị/hạn chế tiêu chảy thông qua thay đổi thói quen sinh hoạt và kết hợp với sử dụng thuốc điều trị

Phương pháp điều trị chính cho các bệnh nhân bị tiêu chảy là bổ sung chất lỏng và chất điện giải bị mất [4]. Trong nhưng trường hợp tiêu chảy nghiêm trọng hơn có thể cần bủ nước điện giải qua tĩnh mạch. Có thể điều trị bằng thuốc chống bài tiết hoặc chống nhu động để giảm số lần đi ngoài. Tuy nhiên nên tránh dùng chúng ở người lớn bị tiêu chảy ra máu hoặc sốt cao vì chúng có thể làm trầm trọng thêm tình trạng nhiễm trùng đường ruột. Liệu pháp sử dụng kháng sinh đường uống có thể được sử dụng ở những bệnh nhân có các triệu chứng nghiêm trọng. Bổ sung lợi khuẩn đã được chứng minh là làm giảm mức độ nghiêm trọng và thời gian của các triệu chứng và nên được khuyến khích ở các bệnh nhân bị tiêu chảy cấp [5].

Cơ chế của việc sử dụng Probiotics và các thử nghiệm lâm sàng 

Nhiều vi sinh vật sinh học tạo ra Bacteriocin (là chất kháng khuẩn có bản chất là các peptide được tổng hợp ở riboxom cả vi khuẩn Gram âm và vi khuẩn Gram dương), hạn chế sự phát triển hoặc khả năng gây bệnh của các chủng tương đồng. Các hoạt động lợi khuẩn bao gồm sản xuất axit lactic, axit béo chuỗi ngắn và hydro peroxide làm giảm độ pH trong ruột và góp phần tạo ra môi trường thù địch cho các loài có khả năng gây bệnh (Hình 2). Một số chế phẩm sinh học chẳng hạn như protease được sản xuất bởi Saccharomyces boulardii đã được chứng minh là làm giảm độc tố do Clostridium deficile, Vibrio cholera hoặc Escherichia coli tạo ra [6]. Ngoài ra, enzyme ß-galactosidase do lactobacillus sản xuất có thể hữu ích trong việc ngăn ngừa bệnh tiêu chảy ở những người bị thiếu hụt enzyme này [7].

Probiotic bao gồm một số loại Lactobacillus đã được chứng minh kích thích các tế bào Paneth sản xuất các protein cation có khả năng tự chèn vào màng vi khuẩn để tạo thành các chất phá huỷ tế bào vi khuẩn [8]. Ngoài ra các phản ứng miễn dịch thích ứng cũng đã được chứng minh là bị ảnh hưởng bởi sự hiện diện của các sinh vật lợi khuẩn, một trong số đó có khả năng kích thích sản xuất immunoglobulin và điều chỉnh sự phát triển và hoạt động của tế bào lympho T [2].

Các tác nhân vi-rút là nguyên nhân gây ra các đợt tiêu chảy cấp ở trẻ em trên toàn thế giới trong đó Rotavirus là tác nhân phổ biến nhất. Trong một nghiên cứu của Allen, S. Martinez và cộng sự năm 2010 đã chứng minh sử dụng chế phẩm có chứa Lactobacillus giúp làm giảm thời gian tiêu chảy và tần suất đại tiện [9]. Grandy và cộng sự đã chứng minh sử dụng kết hợp S. boulardii và Lactobacillus trong bệnh tiêu chảy do rotavirus làm giảm thời gian tiêu chảy [10]. Một nghiên cứu tại Ấn Độ cũng ghi nhận việc giảm bệnh tiêu chảy do sử dụng các chế phẩm có chứa Lactobacillus casei Shirota [11]. Ngoài ra, một nghiên cứu sử dụng hỗn hợp các chủng Lactobacillus acidophilus, Lactobacillus bulgaricus, Bifidobacterum bifidum, và Streptococcus thermophilus đã làm giảm tỷ lệ mắc bệnh tiêu chảy ở các khách du lịch [12].

Hình 2: Tác động của Probiotic đến đường ruột

Triển vọng của công nghệ men vi sinh trong điều trị tiêu chảy là rất lớn. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng men vi sinh có thể giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột, cải thiện chức năng tiêu hóa, giảm viêm và tăng cường miễn dịch. Ngoài ra, men vi sinh cũng có thể giảm tần suất và thời gian của các cơn tiêu chảy. Trong nhiều năm qua, nhiều loại men vi sinh khác nhau đã được nghiên cứu để điều trị tiêu chảy, bao gồm Lactobacillus, Bifidobacterium và Streptococcus thermophilus. Nghiên cứu tiếp tục được thực hiện để tìm hiểu về các loại men vi sinh khác nhau và cách chúng có thể được sử dụng tốt nhất để điều trị tiêu chảy. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng men vi sinh không phải là một phương pháp điều trị tiêu chảy hoàn toàn độc lập. Nó thường được sử dụng kết hợp với các phương pháp điều trị khác như nước uống đủ lượng, các loại thuốc kháng sinh, và chế độ ăn uống lành mạnh.

Tài liệu tham khảo

1.  Walker, Christa L. Fischer, et al. “Global burden of childhood pneumonia and diarrhoea.” The Lancet 381.9875 (2013): 1405-1416.
2. Mandal, Anirban, and Puneet Kaur Sahi. “Probiotics for diarrhea in children.” Journal of Medical Research and Innovation 1.2 (2017): AV5-AV12.
3. Seekatz, Anna M., and Vincent B. Young. “Clostridium difficile and the microbiota.” The Journal of clinical investigation 124.10 (2014): 4182-4189.
4. Gauchan, E., and K. K. Malla. “Relationship of Renal Function Tests and Electrolyte Levels with Severity of Dehydration in Acute Diarrhea.” Journal of Nepal Health Research Council (2015).
5. Nemeth, Valerie. and Nicholas Pfleghaar. “Diarrhea.” StatPearls, StatPearls Publishing, 21 November 2022.
6. Castagliuolo, Ignazio, et al. “Saccharomyces boulardii protease inhibits the effects of Clostridium difficile toxins A and B in human colonic mucosa.” Infection and immunity 67.1 (1999): 302-307.
7. de Vrese, Michael, et al. “Probiotics—compensation for lactase insufficiency.” The American journal of clinical nutrition 73.2 (2001): 421s-429s.
8. Hill, Colin, et al. “Expert consensus document: The International Scientific Association for Probiotics and Prebiotics consensus statement on the scope and appropriate use of the term probiotic.” Nature reviews Gastroenterology & hepatology (2014).
9. Allen, Stephen J., et al. “Probiotics for treating acute infectious diarrhoea.” Sao Paulo Medical Journal 129 (2011): 185-185.
10. Grandy, Giuseppe, et al. “Probiotics in the treatment of acute rotavirus diarrhoea. A randomized, double-blind, controlled trial using two different probiotic preparations in Bolivian children.” BMC infectious diseases 10 (2010): 1-7.
11. Sur, D., et al. “Role of probiotic in preventing acute diarrhoea in children: a community-based, randomized, double-blind placebo-controlled field trial in an urban slum.” Epidemiology & Infection 139.6 (2011): 919-926.
12. Goldsmid, J. M. “Imported disease in Australia: an ongoing problem.” Travel Medicine: Proceedings of the First Conference on International Travel Medicine, Zürich, Switzerland, 5–8 April 1988. Springer Berlin Heidelberg, 1989.